Sołectwo Pysznica
Sołectwo Pysznica
Sołtys (od 2003 r.):
Janusz Bąk
Rada Sołecka:
Krzysztof Haliniak, Marek Bis, Paweł Juda, Józef Dziuba, Edward Rostek
Poprzednie kadencje – skład Rady Sołeckiej:
- 2019-2024: Józef Dziuba, Stanisław Bąk, Edward Rostek, Krzysztof Haliniak, Dawid Błażejowicz
- 2015-2019: Stanisław Bąk, Józef Dziuba, Elżbieta Drelich, Tadeusz Stanowski, Tadeusz Kołodziej
- 2011-2015: Witold Sudoł, Józef Dziuba, Józef Portka, Danuta Byra, Stanisław Bąk, Kazimierz Parys
Sołectwo Pysznica stanowi centrum życia społeczno-kulturalnego gminy.
Położone jest w środkowej części gminy, przy głównych szlakach komunikacyjnych, co świadczy o dobrym skomunikowaniu z najważniejszymi ośrodkami gospodarczymi regionu.
Sołectwo składa się z kilku historycznie ukształtowanych obszarów mieszkaniowych o przyjętych zwyczajowo nazwach: Sołtysy, Centrum, Kaczyłów, Szklana Górka, Podlesie, Podorenda, Ziarny, Podkościele, Podborek, Jasna Polana.
Od wschodu Pysznicę otaczają malownicze, bogate w owoce runa leśnego kompleksy leśne, od strony północno– zachodniej sołectwo jest bezpośrednio połączone z miastem Stalowa Wola.
Pysznica położona jest w części dawnej Puszczy Sandomierskiej w pobliżu rzeki San, wzdłuż rzeczki Pyszenka. Teren ten zamieszkały był już przez członków kultury łużyckiej, o czym świadczą występujące na tym terenie cmentarzyska ciałopalne.
Powstanie miejscowości owiane jest pewną legendą, która może wskazywać na historię nazwy miejscowości Pysznica. „Pewnego razu król Zygmunt August polował w tej okolicy. Gdy zobaczył pięknego jelenia ruszył za nim w pogoń. Niestety, nie udało mu się dogonić jelenia. Król zmęczony zsiadł z konia zaczął podziwiać piękną okolicę, piękne drzewa, bogate leśne runo i liczną zwierzynę pochowaną w gęstwinie. Po chwili usłyszał szum potoku, podszedł bliżej i spragniony zaczerpnął dłonią wody. Była ona bardzo smaczna, dlatego spragniony zatrzymał się nad niewielkim strumykiem. W tym czasie do króla dołączyła jego straż przyboczna i też zachwyciła się urokliwą okolicą. Król uznał, że w takim miejscu powinna powstać osada”.
Ze źródeł historycznych wynika, że 12 lipca 1558 r. król Zygmunt August wystawił przywilej lokacyjny Serafinowi Dobaniowskiemu, w którym polecił założenie „na surowym korzeniu” nowej wsi pod nazwą Wola Pysznicka. Nazwa wsi przez kolejne lata ulegała zmianom na „Spyszna Wola”, „Wola Piszyńska”, „Wola Pysznica”, a od połowy XVII w. znaleźć można w źródłach nazwę „wieś Pisznica”. W 1564 r. wybudowany został drewniany kościół, o powstanie którego czynił starania ówczesny sołtys Grzegorz Studzieński. W 1569 r. biskup krakowski kardynał Bernard Maciejowski wydał dokument ustanawiający parafię w Pysznicy i zatwierdził używany już tytuł Podwyższenia Krzyża Świętego. Przy pysznickiej parafii istniała szkoła parafialna. Tereny te bardzo ucierpiały podczas „potopu
szwedzkiego”. Około połowy XVIII w. stan gospodarczy tych terenów uległ poprawie, powstała „dzierżawa pysznicka”, rozwijało się rolnictwo, powstały nowe przysiółki: „Olszów”, „Rędziny”, „Ziarny”, „Szwoły”. W tym okresie Pysznica stała się jedną z najbogatszych i gęsto zaludnionych osad w okolicy. Dzieje królewskiej wsi Pysznicy zostały zamknięte przez I rozbiór Polski, bowiem w roku 1772 tereny te przypadły Austrii. Zaborcze władze rządowe zajęły wszystkie królewszczyzny oraz wprowadziły własny podział administracyjno-gospodarczy. Dobra królewskie wystawiono na publiczną licytację, Pysznica stała się wsią przygraniczną. Pomimo trudności, miejscowa ludność wystarała się o budowę i organizację szkoły, budowę nowego kościoła i sprowadzenie dzwonu, który ważył 6 ton,
a jego dźwięk słyszano w odległym Janowie Lubelskim. W 1888 r. wieś liczyła 381 domów i 2114 mieszkańców, w tym 1879 wyznawców religii rzymskokatolickiej, 151 izraelitów, 84 protestantów. W okresie międzywojennym wieś świetnie się rozwijała, m.in. powstała Gminna Spółdzielnia Kółek Rolniczych, sklep kółka rolniczego, wybudowano nową szkołę. Piętnem odcisnęły się na tym terenie wydarzenia I i II wojny światowej. Zniszczenia i straty ludzkie były ogromne. Po wojnie Pysznica odbudowywała swoją historię i znaczenie gospodarcze.
Pysznica obecnie to centrum administracyjno – społeczno – gospodarcze gminy, to tutaj znajduje się siedziba administracyjna gminnych władz samorządowych oraz działają kluczowe gminne jednostki oraz instytucje publiczne. Na terenie miejscowości Pysznica działa żłobek, przedszkole, szkoła podstawowa, biblioteka, ośrodek zdrowia, posterunek policji, dom kultury, zakład gospodarki komunalnej i placówka pocztowa. Przez centrum wsi przebiega szlak rowerowy „Green Velo”, który łączy gminę i sołectwo z najważniejszymi ośrodkami turystyki rowerowej na terenie woj. podkarpackiego i lubelskiego.
Pysznica to również miejsce bogate w lokalną historię i dziedzictwo kulturowe. Przy działającym kościele rzymskokatolickim pw. Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Jana Chrzciciela w Pysznicy znajduje się zabytkowa plebania, wpisana do Rejestru Konserwatora Zabytków, jako zabytek kultury materialnej. Zabytkowa plebania w okresie wojennym i powojennym stanowiła centrum aktywności społecznej, kulturowej, edukacyjnej i patriotycznej dla lokalnej społeczności.
Pysznica dzisiaj to wyjątkowe miejsce do życia, pracy i rozwoju. To przestrzeń, w której harmonijnie łączy się natura z nowoczesnością, a aktywność mieszkańców przekłada się na realny rozwój lokalnej społeczności. Bogata oferta sportowa, kulturalna, społeczna i edukacyjna sprawia, że w Pysznicy każdy znajdzie coś dla siebie. Dynamicznie rozwijające się nowe obszary mieszkaniowe i napływ nowych mieszkańców są najlepszym dowodem na to, że Pysznica to miejsce, w którym po prostu dobrze się żyje.
To również gmina ludzi zaangażowanych – mieszkańcy chętnie włączają się w oddolne inicjatywy i wspólne działania. Aktywność takich organizacji jak Ochotnicza Straż Pożarna w Pysznicy, klub sportowy Olimpia Pysznica, Koło Gospodyń Wiejskich „Kobiety Kobietom”, Towarzystwo Regionalne Ziemi Pysznickiej im. Księdza Prałata Władysława Szubargi, Stowarzyszenie Educrea, Stowarzyszenie Kulturalno-Trzeźwościowe „Arka”, Klub Seniora „Złoty Kasztan”, Lekkoatletyczna Akademia Olimpijczyk Pysznica oraz Gminna Akademia Piłkarska „Talent” w Pysznicy pokazuje, jak silna jest tutaj wspólnota i lokalna tożsamość.
Mieszkańcy są dumni ze swojej historii i piękna Pysznicy – miejsca, które łączy tradycja z nowoczesnością. Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszego sołectwa i wspólnego świętowania podczas corocznego Królewskiego Jarmarku w Pysznicy – wyjątkowego wydarzenia, które od lat kultywuje lokalne tradycje, promuje regionalne dziedzictwo i integruje naszą społeczność.
